LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 4: SYNAESTHESIA

June 23, 2020 § 2 Comments

Mask design by Linda Bergkvist

Một tác phẩm thiết kế mặt nạ của nữ họa sĩ người Thụy Điển Linda Bergkvist.

* Tác giả: Faber Birren
* Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

[ Quý độc giả tham khảo bài viết đầu tiên của ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan về hiện tượng Synaesthesia sau đây – cũng là bài viết đầu tiên ở Việt Nam về chủ đề này được chọn đăng trên một tờ báo chính quy, là báo Sức Khỏe & Đời Sống Cuối Tuần của Bộ Y Tế vào tháng 09/2011:

https://phannguyenkhanhdan.wordpress.com/2012/08/13/synaesthesia-cam-giac-kem-nhung-dieu-chua-biet-phan-1/  ]

Kỳ 4:

CẢM GIÁC KÈM (SYNAESTHESIA)

Nhiều người sở hữu khả năng gắn kết màu sắc với những sự vật khác một cách tự phát và không tuân thủ một quy luật cụ thể nào. Vài người trong số đó nghĩ rằng tất cả ký tự trong bảng chữ cái đều mang màu sắc nhất định. Các con số cũng được họ gắn liền với màu sắc, và cả âm thanh, nốt nhạc, ngày trong tuần, và vô vàn các sự vật khác. Đây là một năng lực có vẻ như tồn tại cố hữu trong mô thức tâm lý của vài người nhất định và không đổi trong suốt cuộc đời họ, được gọi là cảm giác kèm (Synaesthesia).

Hơn năm mươi năm trước, Francis Galton tiến hành nghiên cứu trên những người “tư duy bằng màu sắc” này. Một trong số những người này gắn liền màu sắc với các con số như: 1 là màu đen, 2 là vàng, 3 là một sắc đỏ gạch nhạt, 4 là màu nâu, 5 là xám đậm, 6 là nâu đỏ, 8 là xanh lam, 9 là nâu. Một người phụ nữ được nghiên cứu “nhìn thấy” chữ A có màu trắng, chữ E màu đỏ, chữ I màu vàng, chữ V màu tím, và chữ Y là một sắc xám xịt không sạch sẽ.
Đọc tiếp

SYNAESTHESIA: Cảm giác kèm – những điều cần biết (phần 2)

August 14, 2012 § 1 Comment

Tiếp theo Phần 01

SYNAESTHESIA: Cảm giác kèm – những điều cần biết (phần 2) - blog của ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Điều gì gây nên hiện tượng cảm giác kèm?

Một giả thuyết cho rằng, cảm giác kèm ở một người được gây ra do những sự liên hệ mới được phát sinh giữa các khu vực giác quan; hơn nữa, những hoạt động kích thích quan sát được trên não có thể là kết quả của sự suy giảm quá trình chết rụng tế bào theo chương trình (apoptosis), hỗ trợ việc hình thành các vùng giác quan khác nhau trên não trong những tháng đầu đời kể từ khi người đó được sinh ra. Tính kết nối giác quan được tăng cường dẫn đến những trải nghiệm cảm giác kèm đầu tiên và tồn tại cố định trong não. Nếu giải thích như thế, tất cả chúng ta đều đã từng sở hữu khả năng cảm giác kèm trong một giai đoạn của cuộc đời. Về sau, những người bình thường sẽ có hệ thống các giác quan phát triển rõ ràng và phân biệt hơn.

Cảm giác kèm: món quà hay lời nguyền?

Đọc tiếp

SYNAESTHESIA: Cảm giác kèm – những điều cần biết (phần 1)

August 13, 2012 § 2 Comments

"Yellow, Red, Blue" - Wassily Kandinsky

Tác phẩm “Vàng, đỏ, xanh” của danh họa Kandinsky

[ Bài viết được đăng trên báo Sức Khỏe & Đời Sống số 663 ngày 16/09/2011 ]

Wassily Kandinsky (1866-1944), họa sĩ người Nga nổi tiếng và là một người tiên phong trong trường phái hội họa trừu tượng, được cho là sở hữu khả năng cảm giác kèm. Ông khám phá ra khả năng của mình trong một buổi biểu diễn của Richard Wagner tại nhà hát opera Lonhegrin ở Moscow:”Tôi nhìn thấy tất cả những màu sắc của mình trong tâm hồn, ngay trước mắt. Những nét vẽ rối loạn và hoang dại được phác lên trước mặt tôi”. Kandinsky kể rằng khi còn nhỏ, ông thường nghe thấy tiếng huýt gió mỗi khi pha màu. Tương tự như nhiều người có cảm giác kèm khác, ông liên tưởng tiếng đàn cello với sắc xanh thẫm, còn nốt Đô trên phím đàn piano đối với ông lại có màu vàng…

Cảm giác kèm là gì?

Cảm giác kèm (Synaesthesia) là hiện tượng một cá nhân có nhiều hơn một cảm giác bị kích thích. Ở người, hiện tượng này thường bẩm sinh, hiện hữu từ lúc còn nhỏ và có thể tồn tại theo thời gian. Một cảm giác kết hợp cụ thể được phát sinh bởi một sự kích thích có mối liên hệ bất kỳ. Ví dụ, việc nhìn thấy chữ “q” gợi cho một người có cảm giác kèm liên tưởng đến màu đỏ thẫm; hoặc việc nghe thấy nốt Đô từ một giai điệu vĩ cầm gợi nhớ đến vị cá ngừ.

Đọc tiếp

Where Am I?

You are currently browsing entries tagged with Synaesthesia at PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN .