LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 5: EIDETIC IMAGERY

June 25, 2020 § 1 Comment

"Winter Dawn," họa sĩ Philip Straub -- sưu tầm bởi ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

“Winter Dawn,” họa sĩ Philip Straub.

* Tác giả: Faber Birren
* Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan vinh dự là người đầu tiên dịch và đăng đàn một bài viết hoàn chỉnh về đề tài này – Trí nhớ hình ảnh (Eidetic Imagery) – ở Việt Nam, ngày hôm nay 25-06-2020, chuyển ngữ từ tài liệu hiếm của bậc thầy màu sắc Faber Bernard Birren.

“Eidetic Imagery” có thể xem là “Vũ khí tối thượng” của người nghệ sĩ, là năng lực giúp người họa sĩ “nhìn thấy” được các nàng thơ và những hình ảnh trong tâm trí để hiện thực hóa trên canvas, giúp cho các ca sĩ “nhìn thấy” những câu chuyện trong đầu mình để hiện thực hóa bằng MV, giúp các nhà thiết kế và nhà làm phim có ý tưởng sáng tạo,… ]

Kỳ cuối:

TRÍ NHỚ HÌNH ẢNH (EIDETIC IMAGERY)

Giờ là lúc chúng ta bàn đến một năng lực đặc biệt và thú vị khác của con người. Năng lực này tương đối hiếm trong dân chúng, được các nhà tâm lý học gọi là trí nhớ hình ảnh. Là một tác giả từng viết sách về đề tài này, E. R. Jaensch tuyên bố: “Những hình ảnh tinh thần được tạo ra từ trí nhớ hình ảnh là hiện tượng chuyển tiếp giữa cảm giác và hình ảnh. Giống như hiện tượng dư ảnh hiện diện trong mọi người bình thường, người sở hữu năng lực trí nhớ hình ảnh nhìn thấy những hình ảnh này trong tâm trí mình đúng nghĩa đen. Chúng tồn tại một cách cần thiết trong tâm trí người đó trong mọi điều kiện và kết nối với các cảm giác của cơ thể họ.”
Đọc tiếp

LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 4: SYNAESTHESIA

June 23, 2020 § 2 Comments

Mask design by Linda Bergkvist

Một tác phẩm thiết kế mặt nạ của nữ họa sĩ người Thụy Điển Linda Bergkvist.

* Tác giả: Faber Birren
* Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

[ Quý độc giả tham khảo bài viết đầu tiên của ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan về hiện tượng Synaesthesia sau đây – cũng là bài viết đầu tiên ở Việt Nam về chủ đề này được chọn đăng trên một tờ báo chính quy, là báo Sức Khỏe & Đời Sống Cuối Tuần của Bộ Y Tế vào tháng 09/2011:

https://phannguyenkhanhdan.wordpress.com/2012/08/13/synaesthesia-cam-giac-kem-nhung-dieu-chua-biet-phan-1/  ]

Kỳ 4:

CẢM GIÁC KÈM (SYNAESTHESIA)

Nhiều người sở hữu khả năng gắn kết màu sắc với những sự vật khác một cách tự phát và không tuân thủ một quy luật cụ thể nào. Vài người trong số đó nghĩ rằng tất cả ký tự trong bảng chữ cái đều mang màu sắc nhất định. Các con số cũng được họ gắn liền với màu sắc, và cả âm thanh, nốt nhạc, ngày trong tuần, và vô vàn các sự vật khác. Đây là một năng lực có vẻ như tồn tại cố hữu trong mô thức tâm lý của vài người nhất định và không đổi trong suốt cuộc đời họ, được gọi là cảm giác kèm (Synaesthesia).

Hơn năm mươi năm trước, Francis Galton tiến hành nghiên cứu trên những người “tư duy bằng màu sắc” này. Một trong số những người này gắn liền màu sắc với các con số như: 1 là màu đen, 2 là vàng, 3 là một sắc đỏ gạch nhạt, 4 là màu nâu, 5 là xám đậm, 6 là nâu đỏ, 8 là xanh lam, 9 là nâu. Một người phụ nữ được nghiên cứu “nhìn thấy” chữ A có màu trắng, chữ E màu đỏ, chữ I màu vàng, chữ V màu tím, và chữ Y là một sắc xám xịt không sạch sẽ.
Đọc tiếp

LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 3

June 16, 2020 § 2 Comments

Loạt bài

* Tác giả: Faber Birren
* Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Danh sách khách hàng doanh nghiệp của Faber Birren không thiếu cái tên Walt Disney – nhà làm phim hoạt hình vĩ đại của mọi thời. Quý ông Birren từng được Disney mời làm cố vấn màu sắc cho nhiều bộ phim hoạt hình của mình, tiêu biểu như “Bambi,” “Fantasia” và “Pinocchio.” ]

Kỳ 3:

MÀU SẮC CHI PHỐI CÁC PHẢN ỨNG CỦA CƠ THỂ NGƯỜI NHƯ THẾ NÀO?

Màu sắc có quyền năng chi phối tâm trí, cảm xúc, và cơ thể của con người. Chúng có khả năng chữa bệnh, gián tiếp lẫn trực tiếp. Chúng tác động đến năng suất và hiệu quả làm việc. Cảm giác của con người đối với màu sắc bị chi phối bởi điều kiện cơ thể của họ, và ở chiều ngược lại, cơ thể người chịu tác động của màu sắc. Màu sắc đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của con người, chúng cung cấp những liệu pháp mang lại giá trị thực cho mỗi con người lẫn toàn thể xã hội.

Vào năm 1910, Stein gây sự chú ý trong giới nghiên cứu với đề tài mối quan hệ giữa ánh sáng và trương lực cơ trong cơ thể người. Thuật ngữ “trương lực” chỉ sự duy trì hoạt động bền bỉ của cơ trong một cơ thể sống. Chẳng hạn, sự căng và giãn cơ là những hình thức khác nhau của trương lực cơ. Feré khám phá ra rằng tất cả các loại ánh sáng đều có tác dụng tăng trương lực cơ: ánh sáng xanh lam tăng trương lực cơ từ mức độ bình thường là 23 lên 24; ánh sáng đỏ tạo hiệu ứng tăng trương lực cơ mạnh hơn, từ 23 lên đến 42. Metzer phát hiện ra rằng khi chiếu sáng vào chỉ một mắt của một người, một nửa cơ thể của người đó ứng với bên mắt được chiếu sáng sẽ có phản ứng trương lực cơ tương ứng. Sau một loạt thí nghiệm đáng chú ý, Daitsch và Kogan kết luận rằng vàng và tím là hai loại ánh sáng phát huy tác dụng tốt nhất đối với các quá trình trao đổi chất trong cơ thể người. Ánh sáng đỏ làm suy yếu đáng kể các quá trình này, ánh sáng xanh lá cây có hiệu ứng tương tự nhưng nhẹ hơn.
Đọc tiếp

LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 2

June 11, 2020 § 2 Comments

Tác phẩm "Blue Notes III" của nữ họa sĩ Lisa Audit, sưu tầm bởi ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Tranh của nữ họa sĩ Lisa Audit.

* Tác giả: Faber Birren
* Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

[ FABER BIRREN được tạp chí American Magazine miêu tả là “Sherlock Holmes của màu sắc.” Không như các họa sĩ khác lẫn giới nghệ sĩ nói chung – những con người thích phiêu với màu sắc bằng tâm hồn bay bổng, lãng mạn và bất quy tắc, ông làm việc với màu sắc bằng cái đầu lạnh, lý trí và khoa học.

Vào năm 1954, doanh nhân kiêm ông trùm truyền thông Condé Nast mời Faber Birren cố vấn cho tạp chí House and Garden của mình. Và Nast bất ngờ khi chứng kiến quý ông Birren sử dụng máy vi tính, các thuật toán và công nghệ hiện đại để phân tích doanh số bán sơn nội thất và dự báo các xu hướng màu sắc của thị trường… ]

Kỳ 2:
LỊCH SỬ LIỆU PHÁP MÀU SẮC –
– Quan niệm hiện đại

Trải qua nhiều thế kỷ, những quan niệm kỳ lạ kể trên bất ngờ bị thách thức bởi những kẻ săn vi trùng. Khi mọi bí ẩn về bệnh tật được làm sáng tỏ dưới lăng kính hiển vi, con người rũ bỏ mọi quan niệm thần bí và mê tín dị đoan mình từng có về màu sắc, để rồi suốt một thời gian dài sau đó, các liệu pháp chữa bệnh bằng màu sắc chìm vào quên lãng.

Liệu pháp màu sắc bắt đầu được hồi sinh vào cuối thế kỷ mười chín ở Châu Mỹ. Vào năm 1877, S. Pancoast kêu gọi sự quan tâm của công chúng đối với những tác động tích cực của vài màu sắc nhất định lên sự phát triển của thực vật và sức khỏe của động vật. Một năm sau đó, Edwin D. Babbitt cho ra đời cuốn sách Nguyên tắc của Ánh sáng và Màu sắc – một tác phẩm thành công đến mức được tái bản nhiều lần và dịch sang nhiều ngôn ngữ, mang lại danh tiếng xuất thần cho quý ông Babbitt cần cù và đáng ngưỡng mộ. Bất chấp sự chính trực của mình, Babbitt đã thành công trong việc gây chấn động toàn thể cộng đồng y học vốn nổi tiếng cố chấp và lãnh đạm. Ông đã làm nên kỳ tích không tưởng là lôi kéo những cư dân bảo thủ của thời Victoria ra ngoài ánh sáng mặt trời, tạo ra trào lưu xây dựng các công trình lắp cửa sổ tranh kính và hệ thống chiếu sáng bằng kính màu. Nhiều năm trước khi đèn cực tím được phát minh, ông đã nhận ra quyền năng của ánh sáng, và theo nhiều trường hợp nghiên cứu vẫn đang được giới khoa học tranh luận, Babbitt cũng là một thầy thuốc đã thành công trong việc khắc chế nhiều căn bệnh.
Đọc tiếp

LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 1

June 8, 2020 § 1 Comment

Tranh của họa sĩ Lisa Audit -- sưu tầm bởi ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Tranh của nữ họa sĩ Lisa Audit.

* Tác giả: Faber Birren
* Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

[ Vài nét về tác giả và loạt bài viết này:

FABER BERNARD BIRREN (1900-1988) là họa sĩ kiêm chuyên gia nghiên cứu màu sắc nổi tiếng của Bắc Mỹ thế kỷ hai mươi, từng làm việc với quân đội Hoa Kỳ, tư vấn thiết kế cho nhiều bệnh viện và các tập đoàn nổi tiếng như Walt Disney, General Electric, Monsanto và Du Pont.

Loạt bài viết này được trích dịch từ các tài liệu giá trị được tác giả Faber Birren phát hành ở Hoa Kỳ vào năm 1945. Thư viện sách “Nghệ thuật và Kiến trúc” của Đại học Yale hiện là nơi lưu giữ đầy đủ nhất tất cả sách và tài liệu của quý ông tài hoa này. ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan – vốn là họa sĩ và có bằng cấp kiến trúc sư – là người đầu tiên và duy nhất ở Việt Nam sưu tầm và dịch những tài liệu này sang tiếng Việt kể từ năm 2019.

Đây không phải lần đầu tiên ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan dịch và phát hành bài viết về Liệu pháp màu sắc. Cô là người đầu tiên ở Việt Nam có bài viết về đề tài này được chọn đăng trên một tờ báo chính thống vào năm 2011: Bài “Liệu pháp màu sắc” đăng trên báo Sức Khỏe & Đời Sống của Bộ Y Tế, số báo 662 ngày 09-09-2011.

Một chủ đề khác tương tự, “Liệu pháp hội họa,” cũng do ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan khai phá và đăng đàn bài viết hoàn chỉnh đầu tiên ở Việt Nam: Bài “Liệu pháp hội họa – Khi nghệ thuật cũng là phương thuốc chữa bệnh,” báo Sức Khỏe & Đời Sống cuối tuần số 689 tháng 03-2012. ]

FABER BIRREN (1900-1988), họa sĩ-bậc thầy về màu sắc

Tác giả Faber Birren

Kỳ 1:
LỊCH SỬ LIỆU PHÁP MÀU SẮC –
– Chữa bệnh bằng màu sắc vào thời cổ đại

( Giới thiệu sơ lược từ Faber Birren: Không có nhiều tác giả đủ kiên nhẫn đến mức lùng sục và đào sâu các nghiên cứu khoa học và y học liên quan đến màu sắc để làm tư liệu viết sách, dù chỉ là một hay hai trang từ một quyển sách dày cui, hay chỉ vài câu văn tưởng ngắn gọn trong đó nhưng ý nghĩa kỳ thực “rối như canh hẹ,” hại não hơn cả ngoại ngữ. Tác giả phải thẳng thắn thừa nhận rằng công tác tổng hợp nhiều tư liệu khác nhau để viết nên chương sách này là một việc đầy khó khăn với ông; tuy nhiên, ông ta vẫn cảm thấy rằng việc mình “lục tung” các thư viện sách y học, sách kỹ thuật, tài liệu chuyên khảo, các nhà sách ngoài thị trường, và các kho sách báo và tạp chí cũ để thỏa trí tò mò của bản thân là một nỗ lực hoàn toàn xứng đáng, được đền đáp bằng cảm giác tự hào khi được làm chủ tri thức và giúp thỏa mãn trí tò mò của những độc giả yêu tri thức giống mình. )

Tầm ảnh hưởng của màu sắc đối với tình trạng sức khỏe của con người vốn đã là một sự thật không thể chối cãi. Kể từ thuở khai thiên lập địa, con người đã tin rằng ánh sáng là một hình thức biểu đạt của thần linh và các thế lực cai quản tối cao. Riêng trong lĩnh vực này, anh ta vô cùng kiên định, không chút mơ hồ, bởi màu sắc vốn đã luôn gắn liền với cuộc sống của anh ta. Đối với con người thời cổ đại, màu sắc cầu vồng là những biểu tượng linh thiêng được anh ta gắn kết với mọi mặt trong nền văn minh của mình. Người này bị chi phối bởi sự thần bí hơn là tính nghệ sĩ; anh ta tin rằng màu sắc nắm quyền sinh sát đối với vận mệnh và an sinh của bản thân mình. Những giá trị và động lực liên quan đến màu sắc mà chúng ta đang tương tác hàng ngày như cơm bữa lại được xem là những lời thì thầm từ đấng tối cao đối với người xưa; chúng thúc giục anh ta phải tìm kiếm, thấu hiểu chúng, và chuyển hóa chúng vào những mục đích tốt đẹp.
Đọc tiếp

Where Am I?

You are currently browsing entries tagged with Mối liên hệ giữa Màu sắc và Sức khỏe con người at PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN .