LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 3

June 16, 2020 § 2 Comments

Loạt bài

* Tác giả: Faber Birren
* Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Danh sách khách hàng doanh nghiệp của Faber Birren không thiếu cái tên Walt Disney – nhà làm phim hoạt hình vĩ đại của mọi thời. Quý ông Birren từng được Disney mời làm cố vấn màu sắc cho nhiều bộ phim hoạt hình của mình, tiêu biểu như “Bambi,” “Fantasia” và “Pinocchio.” ]

Kỳ 3:

MÀU SẮC CHI PHỐI CÁC PHẢN ỨNG CỦA CƠ THỂ NGƯỜI NHƯ THẾ NÀO?

Màu sắc có quyền năng chi phối tâm trí, cảm xúc, và cơ thể của con người. Chúng có khả năng chữa bệnh, gián tiếp lẫn trực tiếp. Chúng tác động đến năng suất và hiệu quả làm việc. Cảm giác của con người đối với màu sắc bị chi phối bởi điều kiện cơ thể của họ, và ở chiều ngược lại, cơ thể người chịu tác động của màu sắc. Màu sắc đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của con người, chúng cung cấp những liệu pháp mang lại giá trị thực cho mỗi con người lẫn toàn thể xã hội.

Vào năm 1910, Stein gây sự chú ý trong giới nghiên cứu với đề tài mối quan hệ giữa ánh sáng và trương lực cơ trong cơ thể người. Thuật ngữ “trương lực” chỉ sự duy trì hoạt động bền bỉ của cơ trong một cơ thể sống. Chẳng hạn, sự căng và giãn cơ là những hình thức khác nhau của trương lực cơ. Feré khám phá ra rằng tất cả các loại ánh sáng đều có tác dụng tăng trương lực cơ: ánh sáng xanh lam tăng trương lực cơ từ mức độ bình thường là 23 lên 24; ánh sáng đỏ tạo hiệu ứng tăng trương lực cơ mạnh hơn, từ 23 lên đến 42. Metzer phát hiện ra rằng khi chiếu sáng vào chỉ một mắt của một người, một nửa cơ thể của người đó ứng với bên mắt được chiếu sáng sẽ có phản ứng trương lực cơ tương ứng. Sau một loạt thí nghiệm đáng chú ý, Daitsch và Kogan kết luận rằng vàng và tím là hai loại ánh sáng phát huy tác dụng tốt nhất đối với các quá trình trao đổi chất trong cơ thể người. Ánh sáng đỏ làm suy yếu đáng kể các quá trình này, ánh sáng xanh lá cây có hiệu ứng tương tự nhưng nhẹ hơn.

Kể cả trường năng lượng của con người cũng được nghiên cứu. Từ nước Anh, nhà khoa học Bagnall chia sẻ những triển vọng của trường năng lượng trong việc chẩn đoán các bệnh tật như động kinh. Ở mỗi người chúng ta đều tồn tại một trường năng lượng – các bức xạ nhiệt (cũng như mùi cơ thể) phát ra từ cơ thể. Vài năm về trước, Vanderplank tiết lộ rằng thị giác của loài hù nivicon (một loài cú thuộc Họ cú mèo) có thể nhìn thấy bức xạ hồng ngoại; vì vậy, chúng có thể bắt chuột ở những vị trí “hoàn toàn tối tăm” đối với mắt người bằng cách nhận diện nhiệt phát xạ từ con mồi.

Cách đây vài năm, các nhà khoa học Nhật Bản thực hiện một loạt thí nghiệm thú vị trên động vật và màu sắc. Đây là những thí nghiệm đáng được chia sẻ và học hỏi nghiêm túc, sắp được tái ấn hành trên tạp chí Japanese Journal of Obstetrics and Gynecology (1940). Tốc độ tiết sữa của chuột lang được đẩy nhanh khi tuyến vú của chúng được soi ánh sáng đỏ; trong khi đó, các tia sáng xanh lam lại làm chậm quá trình này. Chuột con sinh ra từ chuột mẹ được chiếu ánh sáng đỏ phát triển khỏe mạnh và năng động, trong khi con cái của chuột mẹ được chiếu ánh sáng xanh lam có biểu hiện suy dinh dưỡng. Tác giả của thí nghiệm này – Tiến sĩ Menju – chia sẻ như sau: “Tôi tin rằng những hiệu ứng này của ánh sáng thấy được đối với chức năng tiết sữa của tuyến vú được thúc đẩy thông qua hệ thần kinh thực vật và các tuyến nội tiết.”

Bambi (1942)

Với sự cố vấn của Birren, bộ phim hoạt hình “Bambi” (1942) của Disney có thể xem là một tuyệt tác hội họa gắn liền với một cốt truyện xúc động; mỗi một khung hình của phim đều là một bức tranh được vẽ tay tỉ mỉ, kỳ công với bảng màu tinh tế.

Trong quá trình nghiên cứu chu kỳ sinh dục của động vật, các nhà khoa học khám phá ra rằng ánh sáng xanh lam có khả năng làm rối loạn chu kỳ. Ánh sáng đỏ khiến cho chu kỳ được rút ngắn và diễn ra đều đặn hơn. “Bước sóng quá dài hoặc quá ngắn đều gây tác động tiêu cực lên chu kỳ sinh dục, tuyến giáp, buồng trứng, và vùng thượng thận.” Từ nước Mỹ, nhà khoa học Bissonette cũng gặt hái những kết quả tương tự với chim sáo đá: Chu kỳ sinh dục của những con chim trống thay đổi theo hướng vội vã hơn dưới tác động của ánh sáng đỏ.

Nhận định về hiệu ứng của màu sắc đối với hệ thần kinh thực vật của thỏ, Tiến sĩ Yogo từ Nhật Bản viết rằng, “Khi ánh sáng đỏ được chiếu vào vùng bụng hoặc toàn bộ cơ thể của thỏ, điều này làm tăng tình trạng căng thẳng ở hệ thần kinh đối giao cảm.” Tác dụng đầu tiên của nó là làm tăng huyết áp. Tuy nhiên, sau khi được chiếu sáng rồi, tốc độ tăng huyết áp sẽ giảm đều.

“Trong trường hợp chiếu ánh sáng xanh lam vào vùng bụng hoặc toàn bộ cơ thể thỏ, điều này chủ yếu kích thích hoạt động của hệ thần kinh giao cảm, nhưng nó cũng đồng thời làm tăng độ nhạy của hệ thần kinh đối giao cảm, và khiến cho hệ thần kinh thực vật rơi vào tình trạng bất ổn.” Trong trường hợp này, tác dụng đầu tiên của ánh sáng xanh lam là gây tụt huyết áp, để rồi huyết áp lại tăng đều sau khi đã được chiếu sáng.

Về tác dụng trị liệu của ánh sáng thấy được đối với các vết thương, ánh sáng đỏ có xu hướng gia tăng tốc độ hồi phục, trong khi ánh sáng xanh lam lại trì hoãn. (Điều này đề xuất rằng các sản phẩm như thuốc sát trùng iodine nên có màu xanh lam phù hợp. Bởi thuốc thoa màu xanh lam trên da sẽ hấp thụ những tia sáng đỏ có lợi cho vết thương và gạn lọc tia sáng xanh lam.)

Hoffman tin rằng cơ thể người có thể cảm giác được bức xạ. Da người hẳn là có chứa những tế bào có mối quan hệ mật thiết với hệ thần kinh và phản ứng nhất định với năng lượng bức xạ. Phản xạ trương lực có vẻ như diễn ra theo hai hướng. Xanh lá cây ngả vàng là điểm trung lập. Hướng về phía cam và đỏ, phản xạ trương lực có xu hướng bị kích thích. Hướng về phía xanh lá cây và xanh lam, trương lực có xu hướng giảm. Vùng hồng ngoại và cực tím – hai vùng mắt người không nhìn thấy được – cũng kích hoạt phản xạ trong cơ thể người, là bằng chứng hùng hồn cho thấy cơ thể chúng ta luôn có phản hồi với màu sắc bất kể chúng ta nhìn thấy chúng hay không.

Đó không chỉ là một sự thật tinh tế, mà nó còn là một phần trong vô vàn phản ứng thể chất của cơ thể người đối với quang phổ. Kurt Goldstein viết rằng, “Dưới tác dụng của ánh sáng đỏ và xanh lá cây, các chuyển động của cơ thể người được thực hiện với một tốc độ khác, mà sự thay đổi này không đến từ chủ ý của con người. Tương tự, cảm nhận và sự đánh giá của con người về khoảng cách xa gần của những quãng đường mình di chuyển, sự kéo dài của thời gian và trọng lượng của sự vật sẽ thay đổi tùy theo màu sắc ánh sáng chi phối họ.”

Vì vậy, dưới tác dụng của ánh sáng đỏ, một người bình thường sẽ có xu hướng nghiêm trọng hóa thời gian. Anh ta cũng sẽ có cảm giác mọi vật nặng hơn trọng lượng thực của chúng. Dưới tác dụng của ánh sáng xanh lam và xanh lá cây, con người thong thả hơn với thời gian, trọng lượng của mọi vật cũng được đánh giá nhẹ nhàng hơn. Điều này có thể được lý giải bằng việc những màu sắc nóng ấm thường khiến con người cảm thấy phấn khích, và sự phấn khích làm cho mỗi trải nghiệm của con người trở nên phong phú hoặc có ấn tượng mạnh mẽ hơn trong cùng một khoảng thời gian như nhau. Trái lại, màu lạnh thường có tính chất khắc chế, khiến thời gian trôi qua như gió thoảng mây bay.

Tương tự, dưới tác dụng của ánh sáng đỏ, các giác quan của con người trở nên cảnh giác hơn so với ánh sáng xanh lam hoặc xanh lá cây. Tiến sĩ Gilbert Brighouse từ Đại học Occidental, Los Angeles, đã tiến hành thử nghiệm phản xạ cơ bắp trên nhiều sinh viên của trường. Khi được chiếu ánh sáng đỏ, người tham gia phản ứng nhanh hơn 12 phần trăm so với tốc độ thông thường, trong khi ánh sáng màu xanh lá cây khiến họ phản xạ chậm chạp hơn bình thường.

*Kỳ tới: Cảm giác kèm (Synaesthesia).

*Xem lại kỳ trước: Quan niệm hiện đại về liệu pháp màu sắc.

FABER BIRREN
ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

.

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , ,

§ 2 Responses to LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 3

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading LIỆU PHÁP MÀU SẮC, cùng vài năng lực đặc biệt của người họa sĩ – Kỳ 3 at PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN .

meta

%d bloggers like this: