NỖI SỢ VIẾT LÁCH – bạn có đang mắc phải?

August 28, 2019 § Leave a comment

Nỗi sợ viết lách (Scriptophobia, Graphophobia) - blog ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

* Tác giả bài viết gốc: Jacob Olesen
* Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Nỗi sợ viết lách (Scriptophobia) khiến con người e ngại việc thảo ra những văn bản có tính chất công chúng. “Scriptophobia” là một thuật ngữ Latin gồm hai phần: “script” nghĩa là viết lách, và phobos là một từ tiếng Hy Lạp nghĩa là nỗi sợ. Chúng ta còn có Graphophobia, một chứng sợ tương tự như Scriptophobia nhưng cụ thể hơn; bởi thuật ngữ “Graphophobia” chỉ định nỗi sợ viết tay hoặc viết ra giấy.

Cả Scriptophobia và Graphophobia đều là những chứng sợ phổ biến đang chi phối hàng triệu người trên thế giới. Trong một số trường hợp, chúng ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống hàng ngày của người mang nỗi sợ. Vì những chứng sợ này, nhiều người gặp khó khăn trong việc thực hiện các công việc hoặc thủ tục liên quan đến viết và soạn thảo văn bản, không thể theo đuổi những nghề nghiệp gắn liền với hoạt động viết lách. Những chứng sợ này là cơn ác mộng thực sự đối với học sinh và sinh viên – nhóm đối tượng phải thực hiện nhiều công việc liên quan đến viết lách để được lên lớp. Một số người thậm chí dang dở việc học vì nỗi sợ viết.

Nguyên nhân của nỗi sợ viết lách

Nỗi sợ viết lách thường có nguyên nhân bắt nguồn từ những trải nghiệm không hay trong quá khứ. Không tính những khía cạnh liên quan đến bệnh lý, nhiều người sợ viết cũng đồng thời e sợ bị khước từ, sợ quê, sợ xấu hổ, sợ bị chê bai hoặc chỉ trích,… Một sinh viên sợ viết có thể vì trước đây, người đó từng bị cười chê hoặc phê bình nặng nề vì những gì mình viết hoặc vì chữ viết của mình. Trải nghiệm này có thể kích hoạt các cơn hoảng loạn mỗi khi người này buộc phải viết trong lớp. Nếu không được khắc phục sớm, tình trạng này có thể ăn sâu bén rễ vào tâm trí của con người, hình thành một mô thức cảm xúc tiêu cực gần như cố định, trở nên khó chữa hoặc không thể thay đổi hay cải thiện được nữa. Một số vấn đề tâm lý khác như sự khiếm khuyết lòng tự trọng hoặc nỗi sợ thưởng phạt cũng có thể dẫn đến chứng sợ viết lách.

Nỗi sợ thành công cũng có thể là một nguyên nhân của chứng sợ viết. Điều này mới nghe có vẻ lạ lùng, nhưng đó là một thực tế: Những người sợ thành công trong thời gian dài có thể hình thành một phức cảm khiến họ gặp khó khăn trong việc viết ra những suy nghĩ cá nhân của mình.

Tình trạng sợ đám đông, sợ sự hào nhoáng cũng có thể dẫn đến nỗi sợ viết: Người viết cảm thấy bản thân dễ bị tổn thương mỗi khi phải chia sẻ những suy nghĩ thầm kín nhất của mình với thiên hạ, lo sợ rằng điều đó sẽ dẫn đến những hậu quả khó lường.

Việc viết ra những suy nghĩ hoặc ý tưởng trong tâm trí của mình có thể là một liệu pháp đối với nhiều người, nhưng với một số người khác, họ lo sợ sự riêng tư của mình bị xâm phạm nếu ai đó đọc được những gì mình viết. Ngôn từ, chữ viết hay văn bản đều có khả năng kích hoạt những cảm xúc nóng giận, sầu não hoặc vô vàn những cảm xúc khác. Việc những vấn đề cá nhân riêng tư của mình bỗng chốc trở thành chủ đề bàn tán của công chúng hoặc những người xung quanh có thể khiến một số người trở nên đa nghi cực độ, thường xuyên lo sợ mình trở thành “miếng mồi ngon” cho kẻ khác bới lông tìm vết và tổn hại.

Các triệu chứng của nỗi sợ viết lách

Tùy vào mức độ sợ hãi, người sợ viết lách có thể có những triệu chứng thể chất hoặc cảm xúc như sau:

  1. Một số người có thói quen bảo vệ hoặc cất giấu nghiêm ngặt những gì mình viết. Họ có thể chỉ viết vào ban đêm để không bị ai nhìn thấy. Họ vô cùng thận trọng về vấn đề mình viết gì và viết ở đâu.
  2. Trong một số trường hợp cực đoan, chỉ một ý nghĩ về việc phải viết thứ gì đó có thể khiến người sợ viết lách có những phản ứng bất ổn như khô miệng, tim đập nhanh và loạn xạ, đổ mồ hôi tay, nôn ói,…
  3. Sinh viên sợ viết có thể gánh chịu nhiều triệu chứng và hậu quả nghiêm trọng: gặp khó khăn trong mọi hoạt động viết lách ở trường, không thể hoàn thành việc ghi chép bài giảng, các bài viết hoặc tiểu luận vì sợ mất mặt. Họ có thể làm đủ cách để tránh né mọi công việc viết lách. Nhiều sinh viên thuộc nhóm này thậm chí viện cớ đổ bệnh hoặc đau dạ dày để trốn các tiết học phải viết nhiều.

Bên cạnh đó, các bậc phụ huynh thường tỏ ra nghiêm khắc với những đứa trẻ sợ viết thay vì cảm thông và thấu hiểu. Điều này khiến các em thêm cô lập, trầm cảm và lo âu thường trực. Khi nỗi sợ viết không được khắc phục, nhiều bé thậm chí hình thành thêm những nỗi sợ khác như sợ ngủ một mình hoặc có biểu hiện tè dầm. Một số trẻ khác trở nên cô độc hoặc có biểu hiện tự kỷ, tương tác với những người bạn tưởng tượng. Điều trị chứng sợ viết ở trẻ em là điều cấp thiết, để nỗi sợ này không làm tổn hại tuổi thơ và kéo dài dai dẳng đến tuổi trưởng thành của các em.

Khắc phục nỗi sợ viết lách

Trẻ em sợ viết lách cần được điều trị bởi bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý, với sự tham gia của bác sĩ trị liệu và tư vấn viên của trường nếu cần. Việc xác định được nguồn gốc của nỗi sợ là điều cần thiết, thông qua những kỹ thuật trị liệu như liệu pháp thôi miên, liệu pháp nhận thức-hành vi và một số kỹ thuật khác giúp các bé cảm thấy thoải mái và cởi mở hơn về vấn đề của mình.

Những người lớn sợ viết lách cần học cách chấp nhận nỗi sợ của mình. Điều này giúp họ có được lợi thế tốt hơn để vượt qua nó. Người sợ viết lách có thể làm cho công việc viết lách của mình trở nên dễ chịu và thú vị hơn bằng cách mở những bản nhạc du dương, chiếu sáng đầy đủ và ấm áp, hoặc ngồi viết bên một khung cửa sổ với khung cảnh xinh đẹp, lãng mạn hoặc có tính chất khuyến khích hoạt động viết lách.

Trong thời đại ngày nay, chúng ta có vô vàn công cụ khác nhau để viết lách. Bạn có thể gõ máy vi tính hoặc máy đánh chữ nếu không thích viết tay. Bạn cũng có vô vàn sách vở và tư liệu phong phú để tham khảo những kiến thức và cách thức giúp mình vượt qua nỗi sợ viết. Hãy thoải mái viết ra bất kỳ thứ gì xuất hiện trong tâm trí mình, sai ngữ pháp cũng được. Bước đầu tiên quan trọng để viết tốt chính là dám bắt đầu: bước một bước đầu tiên, rồi tuần tự đến các bước kế tiếp cho đến khi bạn hoàn tất bản thảo. Hãy tận hưởng bản thân trong khi đang viết, tự nhắc nhở bản thân lý do vì sao mình quyết định viết ngay từ đầu, tập trung vào mục tiêu và kết quả lung linh và mỹ mãn sau khi hoàn thành.

Nếu việc viết ra những suy nghĩ của bản thân vẫn còn quá khó khăn với bạn, hãy thể hiện những điều đó bằng lời nói và ghi âm lại, dựa vào đó lập dàn ý rồi triển khai chi tiết văn bản. Suy cho cùng, mọi chứng sợ liên quan đến viết lách đều có thể được khắc phục bằng thói quen viết mỗi ngày. Bạn có thể lập ra một blog, một cuốn nhật ký hoặc lịch trình cá nhân, rồi quy định bản thân viết vào đó mỗi ngày. Đây là thói quen tích cực giúp bạn dần dà thoải mái và tự tin hơn với việc viết lách, có được sự công nhận của những người xung quanh và từng bước đập tan nỗi sợ viết một lần cho mãi mãi.

.
~ThS. PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN
Thạc sĩ Kinh Doanh Quốc Tế (Master of International Business)
Giám đốc công ty phát hành sách Con Đường Tri Thức
Website: http://conduongtrithuc2015.wordpress.com

.

Tagged: , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading NỖI SỢ VIẾT LÁCH – bạn có đang mắc phải? at PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN .

meta

%d bloggers like this: