Mối liên hệ giữa THIẾT KẾ NỘI THẤT và SỨC KHỎE: Một ngôi nhà được thiết kế hiệu quả giúp chúng ta Hạnh Phúc Hơn như thế nào?

July 26, 2018 § Leave a comment

Thiết kế nội thất tác động đến sức khỏe và tâm lý của chúng ta như thế nào? - blog của ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

*Tác giả bài viết gốc: Chloe Taylor
*Dịch giả: ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Mặc dù các nhà khoa học chỉ mới khám phá ra tác động của thiết kế nội thất đối với cảm xúc con người trong vài thập kỷ qua, đây kỳ thực là một thể loại tâm lý học môi trường đã tồn tại suốt hàng nghìn năm trong nhiều nền văn hóa khác nhau – chẳng hạn như Phong Thủy Trung Hoa và hệ thống Vastu Shastra (“khoa học kiến trúc”) của người Ấn Độ. Nhờ sự phát triển của các ngành khoa học về thần kinh, các nhà khoa học ngày nay đã có thể thực hiện được hàng nghìn cuộc nghiên cứu và rút ra được nhiều kết quả đáng kinh ngạc về quyền năng chi phối tâm lý con người của thiết kế nội thất. Gần như mọi yếu tố trong nội thất công trình đều có khả năng khơi gợi những phản ứng cảm xúc tích cực hoặc tiêu cực nơi con người. Những công trình nghiên cứu này đóng vai trò gợi mở những hướng đi mới mẻ và hữu ích cho các lĩnh vực thiết kế không gian, giúp các nhà thiết kế chủ động sắp xếp các thành phần thiết kế nhằm đạt được những mục đích rõ ràng và cụ thể, sao cho người sử dụng không gian cảm thấy vui vẻ, bình yên và thỏa sức sáng tạo trong đó.

Nhiều thành phần trang trí và vật dụng bên trong nhà ở có tác động đáng kể đối với tâm trí của con người, điển hình là màu sắc. Màu sắc có quyền năng khuấy động cảm xúc con người – đây là một chân lý đã len lỏi vào mọi ngóc ngách trong đời sống hàng ngày của chúng ta. Theo các tri thức đã được chứng minh bởi các bộ môn khoa học màu sắc, những sắc màu tươi sáng như vàng, cam, và xanh lá cây khuyến khích các hoạt động giao tiếp và gắn bó với nhau, trong khi những gam màu tối như tím violet, xanh dương thẫm, đỏ huyết dụ và các sắc xanh lá cây thẫm khơi gợi cảm giác trầm mặc hoặc ủ đột. Tuy vậy, chỉ cần được ứng dụng một cách phù hợp và đúng cách, tất cả những màu sắc đó đều có thể phát huy những hiệu ứng tuyệt vời, giúp tâm trí con người cảm thấy cân bằng và thoải mái. Những gam màu vàng và cam ấm áp khiến con người cảm thấy muốn vui chơi và phát huy khả năng sáng tạo. Trong khi đó, các sắc màu tương phản của chúng như xanh lam và xanh lá cây khơi gợi sự yên tĩnh và thư thái. Màu đỏ thường được xem là “kẻ phản diện” của thiết kế nội thất nhà ở: Nếu được dùng với liều lượng ít hoặc vừa đủ, màu đỏ giúp con người cảm thấy dồi dào năng lượng và sẵn sàng cho mọi việc; nhưng trong phần lớn các trường hợp, nó khiến chúng ta dễ trở nên nóng nảy, bực dọc hoặc âu lo.

Chiếu sáng cũng là một yếu tố quan trọng góp phần vào khả năng khơi gợi cảm xúc con người của thiết kế nội thất. Nguồn ánh sáng tốt nhất thế giới chính là mặt trời, và chính vì vậy, số lượng và kích thước cửa sổ của một căn phòng có thể khiến người sinh hoạt trong đó cảm thấy vui vẻ, buồn bã hay bồn chồn lo âu. Một nghiên cứu của Heschong, Wright và Okura đăng trên tạp chí Journal of the Illuminating Engineering Society vào năm 2002 kết luận rằng sự hiện diện của ánh sáng tự nhiên là một trong những nhân tố quan trọng giúp các nhà kinh doanh gia tăng doanh số bán hàng, từ đó khẳng định ánh sáng tự nhiên có tác dụng thúc đẩy năng suất làm việc của con người.

Theo một cuộc khảo sát do Graham và các cộng sự thực hiện và đăng trên tạp chí A Journal of the Association for Psychological Science vào năm 2015, một số loại không gian và phòng ốc có khả năng sản sinh ra những cảm xúc rõ nét ở con người. 200 người tham gia khảo sát được xem một danh sách gồm những căn phòng thường thấy trong một ngôi nhà điển hình; sau đó, họ được yêu cầu miêu tả từng căn phòng bằng cách chọn hai cảm nhận bất kỳ về không khí của căn phòng đó. Kết quả cuộc khảo sát không nằm ngoài dự kiến: Sự miêu tả của những người tham gia khảo sát hoàn toàn trùng khớp với các kiến thức phổ thông mà giới thiết kế chuyên nghiệp được tiếp cận trong trường lớp về tính chất của mỗi căn phòng, chẳng hạn như lối vào phải có tính chất chào đón niềm nở, phòng ngủ gia chủ cần một chút sự lãng mạn, các buồng treo quần áo thể hiện sự ngăn nắp gọn gàng của người chủ,…

Một ngôi nhà được thiết kế hiệu quả giúp chúng ta Hạnh Phúc Hơn như thế nào? - blog của ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Con người hoàn toàn có thể chủ động nhào nặn và thiết kế ngôi nhà của mình sao cho nó luôn đong đầy sự khỏe mạnh và cảm giác hạnh phúc.”

Kích thước và sự thông thoáng của căn phòng cũng là một nhân tố ảnh hưởng đến tâm trạng của người sử dụng. Nghiên cứu của Meyers-Levy và Zhu được đăng tải trên InformeDesign vào năm 2007 tìm hiểu tác động của trần nhà – một thành phần thường bị xem nhẹ trong thiết kế nội thất nhà ở – đối với tâm lý của con người. Nhóm tác giả phát hiện ra rằng khoảng cách từ mặt sàn đến trần nhà có khả năng định hình ý niệm của con người về sự tự do hoặc tù túng của không gian mình đang sinh hoạt hoặc tương tác. Họ cũng khám phá ra rằng con người có xu hướng sáng tạo và tập trung hơn khi được làm việc trong những căn phòng có trần nhà cao hơn; sự thông thoáng của không gian có tác dụng cải thiện đáng kể tâm trạng của con người. Nhiều công trình nghiên cứu khác nhau cũng nhất trí rằng sự hiện diện của cây xanh giúp con người cảm thấy khoan khoái và vui tươi hơn. Khi đó, khả năng tập trung và ghi nhớ của họ được nâng cao, bởi thiên nhiên có quyền năng đáng kinh ngạc trong việc giúp con người xoa dịu tinh thần và giảm căng thẳng.

Bên cạnh màu sắc, sự thông thoáng của không gian và các yếu tố thiên nhiên, hình dáng và chất liệu của vật dụng trong căn nhà cũng khiến con người có những phản ứng cảm xúc nhất định. Đây cũng là một kiến thức mà giới thiết kế học hỏi từ phong thủy – những hình dáng và chất liệu trong nội thất đại diện cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) tương tác với gia chủ tùy theo cung mệnh của họ. Chất liệu thô nhám của một số loại thảm có tác dụng khơi gợi cảm giác tiện nghi và ấm cúng, trong khi các thành phần trang trí thuộc hành Kim như đồng hồ treo tường, lọ ánh kim,… củng cố quyền lực cá nhân và sự tự lập. Một số yếu tố thuộc hành Mộc gắn liền với sức khỏe và sự phát triển. Giới thiết kế chuyên nghiệp thấm nhuần nguyên tắc rằng các vật dụng nội thất cần được bố trí và sắp đặt một cách hài hòa và tuyệt đối không được tạo ra “góc chết”, bởi đây là những không gian mà con người không thể thường xuyên sử dụng, lâu ngày sẽ tích tụ âm khí. Khi đồ đạc và các vật dụng nội thất được bố trí một cách hài hòa, vượng khí sẽ thông suốt. Hãy nhớ, để thiết kế nên những không gian “đẹp” về mặt phong thủy, sự cân bằng và hòa hợp quan trọng hơn tính đối xứng.

Qua đó, chúng ta nhận ra rằng các kiến thức về tâm lý học chính là một học phần quan trọng giúp kiến trúc sư và các nhà thiết kế chuyên nghiệp mài giũa chuyên môn của mình để nâng cao chất lượng của những không gian mà họ thiết kế nên. Một số những kỹ thuật thông dụng được giới thiết kế ưa dùng hiện nay bao gồm thiết kế thuyết phục (bố trí các vật dụng một cách phù hợp, chẳng hạn như sắp xếp những chiếc ghế xoay quanh bàn để khuyến khích sự giao tiếp thay vì đặt chúng trước ti-vi), thiết lập ý thức về không gian (tạo ra một số khoảng trống có chủ đích để giúp người sử dụng cảm thấy tự do và thư thái), và kết nối với thiên nhiên (mang các yếu tố thiên nhiên – chẳng hạn như cây xanh – vào bên trong công trình hoặc thiết lập những không gian thiền định để nâng cao tính chất thư giãn và sức khỏe). Tóm lại, đây là những nguyên tắc đã được giới thiết kế nội thất tự cổ chí kim đúc kết từ ngàn xưa, và khoa học hiện đại ngày nay đã chứng minh được tính chính xác của chúng.

Phần lớn chúng ta quan niệm rằng nhà là tổ ấm hạnh phúc. Đó là điều đúng. Nhưng đồng thời, chúng ta cần nhớ rằng tự bản thân ngôi nhà không thể tạo ra cảm giác hạnh phúc cho mình nếu chúng ta không biết cách ứng xử đúng đắn và tôn trọng nó. Đây chính là chân lý mà cả giới kiến trúc sư và tâm lý học đều nhất trí: Con người hoàn toàn có thể chủ động nhào nặn và thiết kế ngôi nhà của mình sao cho nó luôn đong đầy sự khỏe mạnh và cảm giác hạnh phúc./.

.
~ThS. PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN
Thạc sĩ Kinh Doanh Quốc Tế (Master of International Business)
Giám đốc công ty phát hành sách Con Đường Tri Thức
Website: http://conduongtrithuc2015.wordpress.com

.

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Mối liên hệ giữa THIẾT KẾ NỘI THẤT và SỨC KHỎE: Một ngôi nhà được thiết kế hiệu quả giúp chúng ta Hạnh Phúc Hơn như thế nào? at PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN .

meta

%d bloggers like this: