TRẦM CẢM ƯU SẦU – Khi nỗi buồn không còn vô hại

September 10, 2017 § Leave a comment

TRẦM CẢM ƯU SẦU (Melancholic Depression) - ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Theo Hiệp hội Tâm thần học Hoa Kỳ (APA), trầm cảm ưu sầu là một dạng bệnh trầm cảm được đặc trưng bởi những cảm giác buồn bã, tuyệt vọng mãnh liệt và dai dẳng. Đây là một chứng rối loạn tâm lý gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm trạng, hành vi và cả những sinh hoạt hàng ngày của người bệnh, chẳng hạn như rối loạn giấc ngủ hoặc mất cảm giác ngon miệng. Nó còn tác động tiêu cực đến nhiều mặt của cuộc sống người bệnh bao gồm công việc, việc học hành và các mối quan hệ của họ. Những người trầm cảm ưu sầu thường mất đi cảm giác hứng thú với các hoạt động mình yêu thích và khó lòng có được một ngày bình yên về mặt cảm xúc.

Triệu chứng trầm cảm ưu sầu ở mỗi người không hoàn toàn giống nhau. Một số người thể hiện các triệu chứng quen thuộc của bệnh trầm cảm thông thường, một số người khác có thêm những biểu hiện ưu tư và thất thần thường trực. Hầu hết các triệu chứng này có thể được điều trị bằng thuốc và các liệu pháp tâm lý phù hợp.

Triệu chứng của trầm cảm ưu sầu

Những người mắc phải chứng trầm cảm ưu sầu thường có những biểu hiện:

  • Những cảm giác buồn bã cùng cực kéo dài;
  • Không còn hứng thú với những hoạt động mà họ yêu thích trước đó;
  • Thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, không có sức sống;
  • Lo âu hoặc cáu bẳn;
  • Không thèm ăn hoặc ăn quá nhiều, khiến cho cân nặng thay đổi thất thường;
  • Mất ngủ, thiếu ngủ, hoặc ngủ nhiều hơn mức bình thường;
  • Có những sự thay đổi nhỏ trong chuyển động cơ thể (chẳng hạn, người bệnh bỗng dưng có thói quen lắc chân mỗi khi di chuyển, trong khi trước đây họ không làm điều đó);
  • Dễ mất tập trung, gặp khó khăn trong việc ra quyết định và ghi nhớ các sự việc;
  • Cảm thấy vô vọng hoặc mang mặc cảm tội lỗi một cách cực đoan;
  • Thường suy nghĩ hoặc nói huyên thuyên về những chủ đề xui xẻo;
  • Có ý định tự tử.

Cụ thể hơn, “Khả năng tập trung của người bệnh có biểu hiện khiếm khuyết và khác lạ. Họ không thể đọc kỹ văn bản hoặc tập trung vào bất kỳ điều gì,” nhận định của Gordon Parker, giáo sư tâm thần học đến từ Đại học New South Wales (Australia). Theo giáo sư Parker, những người trầm cảm ưu sầu bị chi phối thường trực bởi “sức ì tâm lý” – họ không có đủ năng lượng để hoàn thành trọn vẹn những sinh hoạt cơ bản hàng ngày như đi tắm hoặc rời khỏi giường vào mỗi sáng. Khoảng một phần ba các bệnh nhân trầm cảm ưu sầu thường xuyên có những suy nghĩ mang tính chất hoang tưởng. Nhiều người trong số họ trở nên vô cảm trước những tin tức vui vẻ hoặc tốt đẹp ngoài đời thực. “Họ mất đi mọi cảm giác vui thích. Họ không có bất kỳ hy vọng hay trông đợi gì từ cuộc sống thực của mình. Không một ai hay thứ gì có thể mang lại niềm vui cho họ.” – giáo sư Parker diễn giải.

Khắc phục nỗi ưu tư phiền muộn - blog "Góc sức khỏe" - ThS. Phan Nguyễn Khánh Đan

Chẩn đoán chứng trầm cảm ưu sầu

Để chẩn đoán chứng trầm cảm ưu sầu, bác sĩ thường hỏi người bệnh những câu hỏi như:

  • “Anh/chị có gặp khó khăn trong việc thức dậy và rời khỏi giường vào mỗi sáng để bắt đầu ngày mới?”
  • “Anh/chị gặp khó khăn nhất vào thời gian nào trong ngày: buổi sáng hay chiều tối?”
  • “Việc ngủ nghỉ của anh/chị có gặp vấn đề gì không?”
  • “Thói quen đi ngủ của anh/chị có sự thay đổi nào trong thời gian gần đây không?”
  • “Một ngày bình thường của anh/chị diễn ra như thế nào?”
  • “Nếp sinh hoạt hàng ngày của anh/chị có thay đổi gì bất thường trong thời gian gần đây?”
  • “Anh/chị vẫn duy trì những sở thích hoặc thú vui trước giờ của mình chứ?”
  • “Mỗi khi buồn, anh/chị thường làm gì để cải thiện tâm trạng của mình? Ai hoặc điều gì có thể giúp anh/chị cảm thấy vui hơn?”
  • “Anh/chị có gặp khó khăn gì trong việc tập trung vào công việc hoặc duy trì sự chú ý vào một vấn đề nào đó hay không?”

Điều trị chứng trầm cảm ưu sầu

Việc điều trị trầm cảm ưu sầu cần đến sự tham vấn của bác sĩ. Tùy từng trường hợp cụ thể, chứng trầm cảm ưu sầu có thể được khắc chế bằng các loại thuốc chuyên dụng. Với một số trường hợp bệnh nặng, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp sốc điện (electroconvulsive therapy – ECT) để làm thuyên giảm các triệu chứng trầm cảm ưu sầu của người bệnh.

Bên cạnh việc dùng thuốc và ECT, liệu pháp trò chuyện (talk therapy) là một phương pháp trị liệu được ứng dụng phổ biến với bệnh nhân trầm cảm ưu sầu. Với liệu pháp này, nhà trị liệu hẹn gặp bệnh nhân theo một thời khóa biểu cụ thể và đều đặn để bàn về các triệu chứng và những vấn đề có liên quan. Trong khi đó, liệu pháp nhóm (group therapy) tạo cơ hội cho người bệnh được giao tiếp và chia sẻ cảm nhận của mình với những người khác đồng cảnh ngộ. Những hoạt động tương tác trong liệu pháp trò chuyện và liệu pháp nhóm giúp cho người bệnh:

  • Thừa nhận và thích nghi với tình trạng bệnh của mình để mở đường cho quá trình phục hồi;
  • Thay thế những suy nghĩ tiêu cực bằng những niềm tin tích cực, lạc quan và lành mạnh;
  • Cải thiện khả năng giao tiếp;
  • Quen dần với những vấn đề khó khăn dễ gặp phải trong cuộc sống và học cách giải quyết chúng;
  • Nâng cao lòng tự trọng và sự tự tin;
  • Phục hồi những cảm giác vui vẻ, mãn nguyện và hạnh phúc trong cuộc sống.

.
~ThS. PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN
Thạc sĩ Kinh Doanh Quốc Tế (Master of International Business)
Giám đốc công ty phát hành sách Con Đường Tri Thức
Website: http://conduongtrithuc2015.wordpress.com

.

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading TRẦM CẢM ƯU SẦU – Khi nỗi buồn không còn vô hại at PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN .

meta

%d bloggers like this: