Nắng mưa chỉ là “bệnh của trời” ?

August 23, 2012 § Leave a comment

“Nắng mưa là bệnh của trời… Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng…”
 
Image

Hai câu lục bát nổi tiếng trong bài thơ “Tương tư” của thi sĩ Nguyễn Bính có ý so sánh rằng nhà thơ mắc bệnh tương tư cũng như ông Trời mắc bệnh nắng mưa. Thực chất, thời tiết chính là sự phản ánh lớn nhất cảm xúc con người, khi mà phần lớn những sinh hoạt hằng ngày của chúng ta đều chịu ảnh hưởng của thời tiết. Đây không chỉ là một hiện tượng tâm lý, mà gần đây khoa học đã chứng minh rằng thời tiết cũng đồng thời tác động lên con người về mặt sinh lý.

Dù không trực tiếp gây ra cảm xúc con người, thời tiết thực sự có tác dụng kích hoạt hoặc làm gia tăng các trạng thái cảm xúc đó. Ví dụ, đối với một người đang trải qua nỗi đau thất tình, một bầu trời tối tăm và ảm đạm sẽ làm cho người đó cảm thấy sầu thảm và tồi tệ hơn. Tuy nhiên, nếu trời nắng, cảm xúc của người đó có thể tốt hơn. Thời tiết nắng đẹp không trực tiếp xua tan nỗi đau, nhưng nó có tác dụng giúp phấn chấn và gia giảm cảm giác đau khổ.

  

Nắng

Một mối liên hệ tiêu biểu giữa thời tiết và cảm xúc con người đã và đang được y học khám phá chính là hiện tượng “Rối loạn xúc cảm theo mùa” (Seasonal Affective Disorder – SAD), hay còn có tên khác là “Trầm cảm mùa đông” hoặc “Trầm cảm theo mùa”. Đây là hiện tượng cảm xúc con người phụ thuộc vào sự thay đổi thời tiết theo mùa và có những triệu chứng tương tự như hiện tượng trầm cảm thường gặp vào mùa đông.

Có nhiều lời giải thích cho hiện tượng SAD, nhưng nhìn chung tác nhân phổ biến nhất chính là ánh sáng. Chính sự thiếu ánh sáng mặt trời tác động lên não – chứ không phải mùa đông – gây ra hiện tượng trầm cảm. Ánh sáng kích hoạt những phản ứng hóa học ở não có tác dụng làm cho tinh thần trở nên phấn chấn, và điều này đã được chứng thực bởi một nghiên cứu do E.Howarth và M.S. Hoffman tiến hành vào năm 1984. Kết quả cho thấy, thời tiết nắng giúp tạo ra cảm giác vui vẻ, hạnh phúc và khỏe mạnh, đồng thời giúp giảm sự lo lắng và nghi ngờ. Nhiệt độ môi trường tăng tỉ lệ thuận với sự phấn khích tinh thần. Những hiệu ứng tích cực này là kết quả quá trình hoạt động của một loại hormone thần kinh tên là serotonin. Serotonin có tác dụng điều khiển những cảm xúc liên quan đến trầm cảm, giấc ngủ và ký ức. Chính sự gia tăng serotonin dưới tác dụng của ánh sáng mặt trời đã làm nên những cảm xúc tích cực ở người.

Ấm ướt

Thời tiết ẩm thường gây nên những cảm xúc khó chịu hoặc ì ạch. Theo nghiên cứu của Howard và Hoffman, sự ẩm ướt khiến cho cơ thể và tâm trí trở nên uể oải và mất tập trung, gây cảm giác buồn ngủ. Một nghiên cứu khác của Sanders và Brizzolara (1982) được thực hiện trên 30 đối tượng là sinh viên đại học cũng cho những kết quả tương tự, rằng độ ẩm ướt cao là tác nhân làm giảm sinh khí và những cảm xúc tích cực.

Lạnh giá

Đây là loại thời tiết được đặc trưng bởi sự thiếu ánh sáng mặt trời và lạnh cóng. Lượng serotonin bị suy giảm, gây cảm giác u sầu ảm đạm. Trung bình lượng serotonin tiết ra vào mùa đông chỉ bằng một nửa so với mùa hè. Vào mùa đông, một số người có xu hướng bị hiện tượng SAD như đã đề cập ở phần trên. Những triệu chứng của SAD thường xuất hiện vào cuối mùa thu và có thể kéo dài hết năm.

Ngoài ra, khi trời lạnh, nhịp tim có xu hướng tăng và hệ thống miễn dịch phải hoạt động nhiều hơn để giữ ấm cơ thể. Do vậy, những người có tiền sử đau lưng, đau cổ tay hoặc những chứng đau kinh niên khác sẽ có nguy cơ tái phát các cơn đau khi trời trở lạnh.

Mưa

Mỗi người có phản ứng khác nhau đối với mưa. Một số người rất thích mưa, số khác cảm thấy phiền toái và khó chịu mỗi khi trời mưa. Tuy nhiên, chắc hẳn chẳng ai thích thú với những trận mưa như trút nước và kéo dài, khiến cho mọi sinh hoạt bị ảnh hưởng.

Dù không trực tiếp tác động đến lượng hormone trong cơ thể người, trời mưa làm cho mọi hoạt động trở nên khó khăn hơn và gây những cảm xúc tiêu cực. Nếu như tình trạng ướt át do trời mưa gây những cảm xúc khó chịu, thì việc đứng dưới mưa có thể làm hao tổn sinh lực do cơ thể phải vận động để giữ ấm, như đã đề cập trong phần viết về thời tiết lạnh. Bên cạnh đó, phần lớn chúng ta có xu hướng ở trong nhà khi trời mưa, trong khi chính các hoạt động xã hội, giao tiếp bên ngoài lại là một trong những liều thuốc chống trầm cảm tốt nhất đối với cơ thể. Việc ở trong nhà quá lâu có thể gây hiện tượng mệt mỏi kèm với nhiều cảm xúc tiêu cực khác.

Tóm lại,”Ông Trời” có vô vàn cách để tác động đến cảm xúc con người. Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng ta phải buông xuôi phó mặc cho những cảm xúc tiêu cực lấn át chỉ vì thời tiết không thuận lợi. Rèn luyện nếp sinh hoạt và lối sống lành mạnh, chú ý giữ ấm cơ thể khi trời lạnh, và luôn giữ một tinh thần lạc quan sảng khoái chính là những bí quyết đơn giản để tâm hồn tràn đầy niềm vui và những cảm xúc tích cực./.

PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN

(tổng hợp từ Internet)

Advertisements

Tagged: , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading Nắng mưa chỉ là “bệnh của trời” ? at PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN .

meta

%d bloggers like this: