CHROMOPHOBIA – Sợ màu sắc có phải là bệnh?

August 14, 2012 § Leave a comment

Chứng sợ màu sắc - Phan Nguyễn Khánh Đan - Góc Sưc Khỏe

[ Bài viết được đăng trên Sức Khỏe & Đời Sống số 677 tháng 12/2011 ]

Chứng sợ màu sắc (chromophobia) là một hiện tượng khá phổ biến trên thế giới, có nguyên nhân do cơ địa hoặc các vấn đề về tâm lý. Những người mắc chứng bệnh này có xu hướng tránh xa màu sắc và tự cô lập mình trong những môi trường sống càng ít màu càng tốt. Còn những người chỉ sợ một màu nhất định thì sẽ cố gắng tránh xa màu sắc đó bằng mọi giá. May thay, hiện tượng này hoàn toàn có thể được chữa khỏi bằng việc kết hợp các phương pháp điều trị tự nhiên và liệu pháp hợp lý.

PHÂN LOẠI CHỨNG SỢ MÀU SẮC

Chứng sợ màu đỏ: Ereuthrophobia/Erythrophobia/Erytophobia
Chứng sợ màu cam: Chrysophobia
Chứng sợ màu vàng: Xanthophobia
Chứng sợ màu xanh lá cây: Chlorophobia
Chứng sợ màu xanh lam: Cyanophobia
Chứng sợ màu tím: Porphyrophobia
Chứng sợ màu đen: Melanophobia
Chứng sợ màu trắng: Leukophobia
.

NGUYÊN NHÂN

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chứng sợ màu sắc. Nỗi sợ này có thể xuất phát từ một biến cố trong quá khứ. Ví dụ: một đứa bé từng bị kiến lửa có màu đỏ cắn trong lúc đang chơi đùa bên những bông hoa màu vàng. Khi đau đớn do bị kiến cắn, trong tiềm thức đứa trẻ hình thành một mối liên hệ một cách vô thức hoặc có ý thức. Từ đó, mỗi khi nhìn thấy màu đỏ hoặc màu vàng, đứa bé lại liên tưởng đến cảm giác đau do bị kiến cắn, dẫn đến thói quen tránh xa những màu sắc đó.

Nhìn chung, người bệnh có xu hướng sợ những màu sắc gợi cho họ nhớ đến những biến cố không vui hoặc liên tưởng đến những nỗi sợ khác trong cuộc sống. Một số màu sắc thông dụng thường gắn liền với những hình tượng không vui như màu đỏ gắn liền với nguy hiểm, màu vàng có ý nghĩa cảnh giác,… cũng có tác động nhất định đối với nhận thức về màu sắc của mỗi người.

Bên cạnh những nguyên nhân về tâm lý kể trên, cũng có những trường hợp sợ màu sắc do cơ địa y học. Một số bệnh về tâm thần cũng có thể gây chứng sợ màu sắc ở nhiều mức độ khác nhau.

Image*Ảnh: Bài viết được đăng trên trang 15 báo Sức Khỏe & Đời Sống tháng 12/2011

LÀM THẾ NÀO ĐỂ VƯỢT QUA NỖI SỢ MÀU SẮC?

Khi nghi ngờ mắc chứng sợ màu sắc, người bệnh có thể tự áp dụng một số biện pháp tự nhiên như trò chuyện nhận diện nỗi sợ, thư giãn, tránh khơi gợi, sử dụng mùi hương hoặc ăn uống đúng cách để giúp khống chế nỗi sợ. Nếu chưa đủ, việc điều trị chuyên môn có thể hoặc thay thế hoặc kết hợp với những phương cách tự điều trị này để đạt được kết quả tốt hợn.

Trò chuyện về nỗi sợ:

Giao tiếp là một hoạt động không thể thiếu – thậm chí mang tính sống còn – của con người để tồn tại. Khả năng giao tiếp giúp con người đương đầu với những tình huống khó khăn trong cuộc sống. Việc đương đầu với nỗi sợ cũng tương tự và cần sự hỗ trợ của một người thứ hai. Sau đây là một số hướng dẫn giúp cho bản thân người bệnh khắc phục chứng sợ màu sắc thông qua giao tiếp với một người hỗ trợ:

+ Đầu tiên, hãy luôn trong tư thế sẵn sàng bày tỏ về nỗi sợ của bản thân mà không ngại ngùng. Bạn không nên cảm thấy xấu hổ vì chứng sợ màu sắc của mình, vì bạn không phải là người duy nhất trên thế giới mắc phải chứng bệnh này.

+ Người hỗ trợ phải là một người đáng tin cậy một cách tuyệt đối, để bạn có thể thoải mái bày tỏ nỗi sợ, những sự lo âu và tiến triển của bản thân.

+Bạn cần chia sẻ một cách chi tiết về nỗi sợ của mình: Cái gì làm mình sợ? Nỗi sợ gây ra do bản thân màu sắc đó hay một thứ gì khác gây liên tưởng đến?

+ Bạn có thể chia sẻ về quá khứ cũng như truy lại căn nguyên gây ra nỗi sợ.

+Cố gắng nhớ lại lần đầu tiên bị nỗi sợ chi phối. Đó có thể là một biến cố thời thơ ấu, gây ra một tác động vô thức khiến cho người bệnh liên tưởng màu sắc đến những chuyện không vui.

+ Việc nhận diện nguyên nhân gây ra chứng sợ màu sắc chính là bước quan trọng nhất để tìm ra phương cách đối phó với nỗi sợ.

Hạn chế khơi gợi nỗi sợ:

Màu sắc hiện diện ở mọi nơi trong cuộc sống, nên việc kiểm soát nỗi sợ là một kỹ năng quan trọng đối với những người mắc chứng bệnh này. Cách tốt nhất là hạn chế đi đến những không gian có màu sắc gây sợ. Di chuyển khỏi khu vực đó và thay đổi hoạt động đang làm. Ví dụ, bạn vô tình nhìn thấy màu sắc gây sợ khi đang đọc sách trong một quán nước. Nếu cảnh tượng đó làm bạn cảm thấy lo sợ, hãy nhanh chóng cầm theo quyển sách và rời khỏi quán nước. Một khi đã ra ngoài, đừng suy nghĩ gì khác ngoài việc chú tâm vào từng bước đi trên đường về nhà. Ngay sau đó, bạn có thể thực hiện một vài động tác thể dục nhẹ hoặc chạy bộ. Vận động thể chất là một biện pháp hiệu quả để phân tán suy nghĩ của người bệnh, do nó đòi hỏi việc tập trung năng lượng để thực hiện các động tác. Làm như thế, người bệnh sẽ không có nhiều thời gian để nhớ về nỗi sợ và về lâu dài, có thể dần dần xóa sạch nỗi sợ khỏi tâm trí.

Ngăn chặn nỗi sợ:

Ngoài việc hạn chế suy nghĩ về nỗi sợ, người bệnh cũng cần có kỹ năng ngăn chặn nỗi sợ xâm chiếm tâm trí. Vì những màu sắc gây sợ khiến bạn liên tưởng đến những cảm xúc hoặc phản ứng tiêu cực, nên bạn cần phải phản kháng lại bằng những cảm xúc hoặc phản ứng đối lập: suy nghĩ tích cực và nhớ lại những chuyện vui trong cuộc sống. Phản xạ tự nhiên của con người khi suy nghĩ tích cực chính là sự thư giãn.

Nếu cần, hãy chọn lấy một kỷ niệm vui và dùng nó để thư giãn đầu óc mỗi khi bị nỗi sợ màu sắc chi phối. Hoặc bạn cũng có thể nhớ lại những sự việc có thể giúp bạn cảm thấy trầm tĩnh và bình yên kể cả trong những tình huống khó khăn nhất mỗi khi nghĩ về nó. Mỗi một con người chắc chắn đều có những kỷ niệm như thế trong đời. Hãy kiểm soát ký ức và tập trung tối đa vào việc đó mỗi khi đương đầu với nỗi sợ. Điều này sẽ giúp cho tâm trí được thư thái và mọi cảm giác căng thẳng được giải tỏa. Mục đích của kỹ thuật thư giãn này chính là để làm chậm phản ứng của não đối với nỗi sợ, từ đó cải thiện phản ứng logic. Khi lý trí hoặc tính logic được cải thiện, bộ não sẽ dần dần nhận thức được rằng màu sắc không gây tác hại và chẳng có gì để sợ. Bên cạnh đó, một số kỹ thuật thư giãn khác như hít thở sâu và đếm số cũng có thể được áp dụng để phân tán suy nghĩ của người bệnh mỗi khi bị ảnh hưởng bởi màu sắc gây sợ.

Những phương cách khác để đương đầu với chứng sợ màu sắc:

+ Liệu pháp mùi hương (aromatherapy) là một trong những cách thư giãn đầu óc và giảm stress hiệu quả thông qua các hoạt động như tắm nước thơm hoặc massage. Bạn cũng có thể sắp đặt trong nơi ở của mình những vật dụng có liên quan đến liệu pháp mùi hương như nến thơm, hoa khô, tinh dầu, long não, nhang thơm,… để tạo ra một môi trường sống trong lành và thư thái. Điều này góp phần giúp người bệnh đề kháng tốt hơn với nỗi sợ, hoặc ít nhất cũng có tác dụng làm gia giảm nỗi sợ ở một mức độ nhất định.

+ Một cách khác để hạn chế các cơn âu lo chính là việc ăn uống đúng cách. Ví dụ, chọn những loại thực phẩm như cá, nấm, trái bơ và trà xanh có tác dụng chống stress rất tốt. Đồng thời, cần tránh những loại thực phẩm có thể làm cho sự âu lo trầm trọng hơn như tỏi, đường, các món mặn, thịt, đồ uống có cồn và cà phê.

Cuối cùng, người bệnh luôn có thể tìm đến bác sĩ tâm lý hoặc các nhà chuyên môn để điều trị chứng sợ màu sắc một cách bài bản. Việc điều trị chuyên môn có thể hoặc thay thế hoặc kết hợp với những phương cách tự điều trị kể trên để đạt được kết quả. Hãy lựa chọn cho mình phương cách điều trị phù hợp nhất với bản thân, vì không ai khác có thể hiểu bệnh tình của bản thân bạn hơn chính bạn./.

.

~ThS. PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN
Thạc sĩ Kinh Doanh Quốc Tế (Master of International Business)
Giám đốc công ty phát hành sách Con Đường Tri Thức
Website: http://conduongtrithuc2015.wordpress.com

.

 

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

What’s this?

You are currently reading CHROMOPHOBIA – Sợ màu sắc có phải là bệnh? at PHAN NGUYỄN KHÁNH ĐAN .

meta

%d bloggers like this: